Erfbelasting, de laatste roof

Alleen al het woord bezorgt mensen vlekken in hun nek, klotsende oksels en de plotselinge drang om hun geld in een oude sok te (ver)stoppen.

Je werkt je hele leven kapot. Betaalt belasting over alles wat beweegt. Inkomstenbelasting, vermogensbelasting, btw op je boodschappen, accijns op je brandstof, een WOZ-waarde die elk jaar stijgt en dat allemaal in de hoop dat je iets kunt nalaten aan je kinderen. Iets. Als troost. Als waardigheid. Als teken dat je bestaan niet alleen diende om andermans systemen draaiende te houden.

Ben je dood, staat de staat niet met bloemen aan je graf, maar wél met een open hand aan de deur van je erfgenamen. Niet om afscheid te nemen, maar om met een sardonische grijns en de woorden ‘gelijke kansen!’ hun hand op te houden. Voor wat nog niet van hen is. Voor wat jij bij leven al drie keer hebt afgetikt.

Maar Jimmy Dijk, moreel verhevene van de week, vindt het nog niet voldoende ‘gelijkheid’, hij zegt: ‘Wij hebben dus wel een vrijstelling tot een € 100.000, maar daarboven… ja, wel flink verhogen. Daarboven zeggen we wel dat je 75% over de erfenis boven een ton gaat betalen.’

Flínk. Zegt-ie nog ook. Zou hij er trots op zijn dat ze dit bedacht hebben?

Hij bedoelt dus echt 75%. Vijfenzeventig procent!

Weet je wie er tegenwoordig boven die ton uitkomt? Een doorsnee stel dat een huisje heeft afgelost in dertig jaar tijd en de kinderen iets wil nalaten. Die mensen dus. Geen villa in Wassenaar, geen trustfonds op de Bahama’s, gewoon een eengezinswoning in Groningen met een afbetaalde keuken uit 2002. Als die mensen iets nalaten, is dat niet omdat het geld aan de bomen groeide. Dat is omdat ze géén leasebak reden, géén drie vakanties per jaar boekten en géén avocado’s op hun toast smeerden.

Natuurlijk, solidariteit is belangrijk.
Maar dit voelt als het bestraffen van fatsoenlijk, verantwoordelijk leven.
Maar dit lijkt verdacht veel op jatten met een moreel sausje.
Maar dit is graaien uit de spaarpot van de overledene.

En Jimmy denkt: hé, geld! En hup, zwaaien met die belastingbijl.

Alsof het normaal is dat de staat je niet alleen tijdens je leven financieel leegzuigt, maar ook je dood als uitgelezen kans ziet om een laatste keer wat extra’s te graaien.

En dan komt de finale klap: je mag als erfgenaam ook nog voorfinancieren. Want de Belastingdienst wil z’n deel vóórdat jij het huis hebt verkocht. En als dat niet lukt? Dan moet je misschien nog lenen om de erfenis überhaupt te kunnen aanvaarden.

Laat dat even op je inwerken.

Misschien moeten we het beestje ook gewoon bij de naam noemen.

Niet ‘erfbelasting’.
Maar: rouwheffing.
Allemaal onder het mom van gelijke kansen. Natuurlijk.

Maar er is helemaal niks gelijk aan dit beleid.
Want de écht rijken, die betalen geen erfbelasting.
Die hebben stichtingen, trustconstructies, belastingadviseurs en dure advocaten.
Die vererven via Luxemburg, met een glas champagne in de hand.
Die hoeven Jimmy niet eens serieus te nemen.

Het zijn de ‘gewone’ mensen die weer gepakt worden.
De mensen met één huis(je), een spaarrekening en de hoop op een béétje rust aan het eind van de rit. Zij mogen wéér afdragen.

Dit is geen belasting.
Dit is roof met terugwerkende kracht.
Dit is de (r)overheid die zich gedraagt als een aasgier.
Die pas landt als je stil ligt.
En dan je botten nog uitzuigt.

Maar hé, zo noemen we het niet.
We noemen het ‘solidariteit’.
We noemen het ‘herverdeling’.
We noemen het ‘sociale rechtvaardigheid’.

We noemen het alles, behalve wat het werkelijk is:
Moreel failliet, op staatsniveau.

Blijf alert, blijf kritisch.